Wob-verzoeken en Linked Open Data voor gemeenten

23 januari 2014


Een aantal gemeenten kiest ervoor om het digitaal aanvragen (per mail) van Wob-verzoeken niet meer te verwerken door een explosieve toename. Dat is inderdaad een manier om op korte termijn het aantal te behandelen verzoeken omlaag te brengen, maar ga je daarmee fraude en datajournalistiek inperken? En kun je dit nog met droge ogen verkondigen als gemeente in een tijd waarin een principe als 100% digitaal steeds belangrijker wordt gezien?

Het blijkt dat er steeds meer burgers zijn die gebruik willen maken van de Wet openbaarheid op bestuur (Wob). Dit resulteert in een explosieve groei van informatieverzoeken bij gemeenten (gemeten in het aantal Wob-verzoeken per jaar). Op zich niks mis mee, zou je zeggen. De burger heeft immers recht op bepaalde vorm van informatie, mits daarmee geen privacy wordt geschonden. Voorbeelden van verzoeken zijn bijvoorbeeld hoeveel bomen er gekapt zijn (gemeten in het aantal kapvergunningen) in het afgelopen jaar of waar de brandweer naartoe is uitgerukt.

Er wordt echter ook misbruik gemaakt van de regeling; dit komt omdat overheden sinds 2009 een zogenaamde dwangsom (oplopend tot 1.260 euro) moeten betalen als er te laat of niet gereageerd wordt op een verzoek. Daarnaast is er de opkomst van zogenaamde datajournalisten die met het opvragen van zoveel mogelijk datasets proberen nieuws te ‘maken’. Dit alles zorgt ervoor dat de juridische afdeling van een gemeente overuren draait waardoor de kosten voor dit onderdeel hard stijgen.

Interessant is nu om te zien hoe gemeenten hierop reageren. Een aantal gemeenten kiest ervoor om het digitaal aanvragen (per mail) van Wob-verzoeken niet meer te verwerken. Dat is inderdaad een manier om op korte termijn het aantal te behandelen verzoeken omlaag te brengen, maar ga je daarmee fraude en datajournalistiek inperken? En kun je dit nog met droge ogen verkondigen als gemeente in een tijd waarin een principe als 100% digitaal steeds belangrijker wordt gezien?

Gelukkig zijn er ook nog gemeenten die verder kijken en visie tonen. In een eerder artikel van Freek Blankena uit Binnenlands Bestuur wordt een richting beschreven die meer perspectief biedt, namelijk het stimuleren van het publiceren van open data.

Door de toegekende Wob-aanvragen te bundelen en als open datasets te publiceren kan een halt worden geroepen aan de opmars van de juridische afdeling en is ook hier een FTE-reductie haalbaar. Door het begrip ‘Linked’ aan open data toe te voegen ontstaat er de mogelijkheid dat gepubliceerde informatie gekoppeld kan worden aan andere informatie. En dat helpt weer om van bekende informatie nieuwe informatie te maken.

Gemeente Rotterdam is een goed voorbeeld van hoe met open data omgegaan kan worden. Door relevante overheidsinformatie open te stellen voor het grotere publiek is er een nieuwe vorm van actieve dialoog gevonden met haar burgers. Juist door de burgers meer te betrekken stimuleer je de participatiemaatschappij. Net zoals nu al per wijk in sommige gemeenten Facebook pagina’s worden ingericht ter bevordering van het sociale wijkgevoel kan met het vrijgeven van relevante informatie betrokkenheid van burgers worden gestimuleerd. En zo hoort het!

It’s all about data...


Auteur: Jan Willem van Veen

XL&Blogs

XL&Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte gehouden worden van nieuws en
ontwikkelingen binnen XL&Knowledge?

XL&Links